Niemand is er dol op: belasting betalen. Toch moeten we ons allemaal houden aan de belastingregels die in Nederland gelden. Oók als het gaat om belasting over ons spaargeld, dat valt onder de inkomstenbelasting. VanSpaarbankVeranderen.nl legt uit hoe deze belasting bepaald wordt.

Vroeger en nu

Vroeger: vermogensbelasting

Vroeger betaalden we in Nederland vermogensbelasting. Deze vermogensbelasting werd berekend over het rendement dat behaald werd op vermogen. Rendement zoals spaarrente op spaargeld en dividend op aandelen. De werkelijk ontvangen bedragen aan spaarrente werden belast met vermogensbelasting.

Nu: boxenstelsel

Per 2001 veranderde het belastingstelsel. Met de IB 2001 is het inkomen ingedeeld in boxen. Spaargeld valt meestal in box 3: de box voor inkomsten uit sparen en beleggen. Toch kan het soms ook in box 1 vallen, de box voor inkomsten uit werk en woning. Daarvoor moet wel aan strenge fiscale regels voldaan worden, zoals banksparen voor de eigen woning of voor een oudedagsvoorziening.

Belasting over vermogen in box 3

Spaargeld valt dus meestal in box 3 voor de inkomstenbelasting. Bij deze box horen specifieke regels rondom het vaststellen van het bedrag dat u aan belasting moet betalen.

Fictief rendement

Tegenwoordig wordt niet meer het werkelijke rendement over het spaargeld belast. Het maakt voor de fiscus niet uit hoeveel spaarrente u krijgt – er wordt altijd gerekend met een vast rendement. Dit noemen we het fictieve rendement, het is immers verzonnen. Of de spaarrente die u in werkelijkheid van de bank ontvangt nu 1% of 8%, dat maakt voor de Belastingdienst niet uit.

Dat fictieve rendement was tot en met 2016 jarenlang 4%. Per 2017 is het fictieve rendement aangepast. Sindsdien is er een schijvensysteem waarbij de hoogte van het percentage afhangt van de hoogte van uw vermogen. In 2019 ziet het er zo uit:

Schijf Grondslag Percentage 0,13% Percentage 5,60% Gemiddeld rendement
1 Tot en met € 71.650 67% 33% 1,94%
2 Vanaf € 71.651 t/m € 989.736 21% 79% 4,45%
3 Vanaf € 989.737 0% 100% 5,60%

Vermogensrendementsheffing

De belasting die we betalen over spaargeld heet nu geen vermogensbelasting meer, maar vermogensrendementsheffing. Deze heffing is voor iedereen 30% over het berekende fictieve rendement. Het maakt niet uit hoe groot het vermogen is, als er belasting betaald moet worden is het tarief 30%. 

Vrijstelling

Gelukkig hoeven we niet over iedere euro spaargeld direct belasting te betalen. Er is een grensbedrag, een vrijstelling. Als uw vermogen onder deze grens blijft betaalt u in box 3 geen belasting. Komt uw vermogen erboven, dan betaalt u alleen belasting over het bedrag dat u méér heeft dan de vrijstelling. Die vrijstelling noemen we het ‘heffingsvrije vermogen’. Het is in 2019 een bedrag van € 30.360 per belastingplichtige (in 2018 was dat nog € 30.000). Voor fiscale partners geldt een dubbele vrijstelling van in totaal € 60.720.

Ouderentoeslag

Voor ouderen kon er tot en met 2015 bovenop deze vrijstelling nog een ouderentoeslag van toepassing zijn. Deze ouderentoeslag is echter per 2016 komen te vervallen.

Senioren let op! De ouderentoeslag die voorheen uw vrijstelling in box 3 kon verhogen is niet meer van toepassing.

Voorbeeld berekening belasting in box 3

Kevin is getrouwd met Amelie. Ze hebben samen een totaal aan bezittingen (aandelen en spaargeld) van € 100.720. Aan aftrekbare schulden staat er € 20.000 open.

Bezittingen minus schulden: € 100.720 -/- € 20.000 = € 80.720
Heffingsvrij vermogen: 2 x € 30.360 = € 60.720
Grondslag sparen en beleggen: € 80.720 -/- € 60.720 = € 20.000
Fictief rendement: 1,94% x € 20.000 = € 388
Belasting in box 3: 30% x €388 = € 116,40

Welk vermogen is belast?

Vermogen wordt dus boven de vrijstelling belast met een fictief rendement. Maar wat is belastbaar vermogen? Dat is het totaal van uw bezittingen minus het totaal van uw schulden. De eigen woning telt niet mee, die valt in box 1. Net als de hypotheek die u daarvoor heeft afgesloten trouwens. Een vakantiewoning valt weer wel in box 3, evenals de bijbehorende geldlening. Sommige vermogenselementen tellen niet mee in box 3, of zijn tot een bepaald bedrag vrijgesteld. De voornaamste zijn groene beleggingen en de waarde van uitvaartpolissen.

Meer over sparen en belastingen

 

VanSpaarbankVeranderen.nl maakt gebruik van Cookies.