Nieuwsbrief 13 maart 2014: Spaarlessen: school, fiscus en marshmallows

Kinderen leren nut van sparen
Deze week was de Week van het Geld. Nu is het elke week wel een ‘Week van…’, dus hoe interessant is dat eigenlijk? In onze ogen heel interessant. De Week van het Geld is een initiatief van Wijzer in geldzaken, een platform waarin heel veel partijen samen werken aan financiële educatie. Van volwassenen, maar ook van kinderen. Op die kinderen is de Week van het Geld gericht: op talloze scholen zijn geldlessen gegeven door gastdocenten uit de financiële branche. Er wordt met het jaar meer aandacht aan deze week besteed. Docenten, leerlingen en ouders kunnen er inmiddels eigenlijk niet meer omheen.

En dat is maar goed ook, want op het gebied van financiële educatie is veel winst te behalen. Als kinderen van jongs af aan leren handig om te gaan met geld, is de kans dat ze later in financiële problemen komen veel kleiner. Leren dat ze een euro maar één keer kunnen uitgeven, dat werken loont, dat je met sparen je wensen kunt vervullen. Dat er winst valt te behalen door spaarrentes te vergelijken, zou dat ook verteld worden?

Wat ons betreft zou er op de scholen structureel veel meer aandacht besteed moeten worden aan geldzaken. Al zou het al heel wat zijn als de juffen en meesters van onze kinderen behoorlijk konden rekenen. Zonder een behoorlijke basis van hoofdrekenen wordt het wel heel lastig om later goede geldbeslissingen te nemen. Uiteindelijk is het toch vooral aan de ouders om aandacht te besteden aan de financiële opvoeding. Als ze thuis het verkeerde voorbeeld krijgen is die leuke geldles op school snel vergeten. En een goede rekenvaardigheid kan niet op tegen de gewoonte van je ouders om het ene gat met het andere te vullen.

Hogere spaarrente door belastingaangifte?
Het is mensen eigen om minder leuke onderwerpen diep weg te stoppen. Er niet teveel over na te denken, want dan is het er ook niet. Voor allerlei zaken werkt dat prima. Zoals met het besef dat het rendement op je spaargeld wel erg laag is. En dat je er ook nog belasting over moet betalen. Gewoon niet over nadenken.

Tot je geconfronteerd wordt met de harde waarheid. Met D-Day voor de belastingaangifte in aantocht is die confrontatie er voor velen in deze tijd. Bij het invullen van box 3 kunnen we er bijna niet omheen dat we 1,2% belasting betalen over spaargeld. Terwijl de spaarrente ruim onder de 2% ligt. Hoeveel nut heeft sparen eigenlijk nog? Reden genoeg om dan in ieder geval het maximale uit ons spaargeld te halen. Zou het zo zijn? Dat de confrontatie van de belastingaangifte een reden is voor mensen om toch maar eens uit te zoeken waar de hoogste spaarrente te krijgen is?

Verleidelijk: uitgeven in plaats van sparen
Het klinkt zo makkelijk: sparen. Gewoon: het geld dat je overhoudt aan het eind van de maand op een spaarrekening zetten. Of beter nog: automatisch een maandelijks bedrag overboeken. Dan gaat het opbouwen van een spaarsaldo vaak min of meer ongemerkt. Toch blijkt het in de praktijk niet zo makkelijk als het klinkt. Sparen vergt discipline. Zelfbeheersing om het gespaarde geld niet direct weer op te nemen van de spaarrekening. Of het altijd meteen uit te geven, waardoor het niet eens tot sparen komt.

Die zelfbeheersing hebben veel mensen niet. We vinden het verschrikkelijk lastig om onze wensen niet direct te vervullen. Zelfs als we heel goed weten dat het verstandig is. En dat het extra voordeel oplevert om te sparen. Kent u het marshmallow-experiment al? Dit filmpje laat overduidelijk zien hoe het zelfs bij een rendement van 100% in een paar minuten erg lastig is om de verleiding van direct opmaken te weerstaan.

Wat kunnen we daar nu mee, met dat besef? De marshmallow buiten het gezichtsveld zetten en aan andere dingen denken. Vertaald naar sparen: verleidingen ontlopen, zodat we niet al ons geld uitgeven. Een duidelijk spaardoel helpt ook. Daarmee kunnen we onze beloning visualiseren – veel aantrekkelijker dan alleen het vooruitzicht van rente.

Anneke Ranzato en Rob van Eeden

Op de hoogte blijven?

Ontvang gratis nieuwsbrieven en rentemeldingen!

Bent u al abonnee?
Klik hier om in te loggen